Iam, kiam mi estis infano, enuo estis tute normala afero. Oni diris “Mi enuas”, kaj la mondo respondis per silento. Nenio okazis, do oni devis elpensi ion mem. Eble desegni, promeni aŭ simple kuŝi surplanke kaj rigardi la plafonon. Tio ne ŝajnis tragedio. Estis spaco, en kiu io povis naskiĝi.
Nun ni ne plu havas tiun spacon. Se io malpleniĝas, la mano tuj serĉas la poŝtelefonon. Ni ĉiuj faras tion. La menso ne plu eltenas momenton sen stimulo. Eĉ la atendado ĉe la stacidomo fariĝis malgranda batalo kontraŭ la enuo. Sed ĉu vere ni devas batali?
Mi ofte pensas, ke enuo estas la grundo el kiu kreskas imagpovo. Se oni ne tuj plenigas la menson, ĝi komencas esplori mem. Ĝi rememoras aferojn, faras demandojn, ludas per ideoj. Sen tiu silento, ni neniam aŭdas nin mem. Kaj eble tial ni ofte sentas nin lacaj, eĉ sen fari ion malfacilan. Ni simple neniam ripozigas la menson.
Kiam mi lastfoje sidiĝis sen celo, mi trovis min observanta la ombrojn de la fenestro sur la muro. Ili moviĝis tiel malrapide, ke mi preskaŭ ne rimarkis la ŝanĝiĝon. Kaj tiam, dum minutoj pasis, mi sentis ion strangan: trankvilecon. La tempo ne estis malŝparata; ĝi nur estis. Kaj ankaŭ mi estis.
Enuo povas aspekti kiel manko, sed ĝi estas fakte eblo. Ĝi estas invito al atento. Kiam oni ne scias, kion fari, oni komencas vidi tion, kion oni kutime preteratentas: la bruon de strato, la flugilon de birdo, la propran spiradon. Tiuj momentoj ne ŝajnas produktivaj, sed ili estas homaj kaj gravaj.
Ni ne devas tute rezigni pri teknologio. Sed eble ni povus lerni denove enui sen honto, sen timo. Meti la telefonon flanken, sidiĝi kaj simple ekzisti. Ĉe la komenco tio aspektas kvazaŭ perdo, sed baldaŭ la menso mem trovos vojon. Ĝi revenos al tiu silenta loko, kie ideoj naskiĝas sen devigo.
Eble la vera problemo ne estas enuo mem, sed nia timo senti ĝin. Ni forkuris tiel longe, ke ni forgesis, ke ĝuste tie, en la plej simplaj, senmovaj momentoj, ni povas retrovi nin mem.